Maison

Spots vergelijken? Niet enkel met lumen

Spots vergelijken gaat niet enkel en alleen op basis van de lumenwaarde. Ons oog registreert niet alle lichttechnologieën (LED, halogeen, tl, …) op dezelfde manier.

Achteraan in het oog bevindt zich het netvlies, dat bestaat uit twee fotoreceptoren: kegeltjes en staafjes. Dankzij de staafjes (scotopisch zicht) kan je zwart-wit en grijstinten waarnemen en ze zijn gevoeliger voor licht in donkere en schemerige situaties. Ze zitten voornamelijk aan de rand van het netvlies.

spots-vergelijken-oog-anatomie

De kegeltjes (fotopisch zicht) laten ons kleuren zien en ze zitten in het midden van het netvlies, sterk geconcentreerd in het midden van de gele vlek (fovea centralis). Deze plaats is ook gevoelig voor direct en helder licht. Hierdoor kunnen we moeilijk kleuren correct waarnemen in het donker.

  • Scotopisch zicht: kijken bij weinig licht. Kleuren worden nauwelijks waargenomen. ’s Nachts.
  • Fotopisch zicht: kijken bij goede verlichting. Kleuren worden goed waargenomen. Overdag.
  • Mesopisch zicht: de overgang tussen fotopisch en scotopisch zicht.

Wat is de rol van lumen?

Een lichtmeter meet de lichtstroom en houdt enkel rekening mee met de invloed op de kegeltjes. Maar wanneer we in schaduwrijke of onderbelichte omgevingen komen, doen we beroep op een combinatie van kegeltjes en staafjes (mesopisch). De fotopische lumenwaarde is dan geen correcte indicator voor de waargenomen lichthoeveelheid.

Oplossing: de S/P-ratio

Wetenschappers bedachten de S/P-ratio om de ‘traditionele’ lumens om te zetten in de werkelijke lumens die we waarnemen.

Waargenomen lichthoeveelheid = lumen x S/P-ratio

Als we rekening houden met de S/P-ratio, kunnen we correcter spots vergelijken. Eerdere aannames worden hierdoor op hun kop gezet. Waar de ene lamp meer lumen geeft, blijkt de andere (na de toepassing van de S/P-ratio) visueel efficiënter te zijn.

Hieronder vindt u een tabel met de S/P-ratio van verschillende lichttechnologieën. Let op: dit zijn standaardwaarden en slechts indicatief.

spots-vergelijken-halogeen-led-tl

LED heeft een hogere ‘waargenomen lumen per watt’. Houd tijdens het vergelijken van lichttechnologieën hier dus rekening mee. Het licht van een minder sterke LED-lamp kan in schemerige situaties even goed waargenomen als dat van een sterkere halogeen- of tl-lamp.

LED-spots zijn onderling wel goed te vergelijken op basis van de lumenwaarde.

Bronnen: